Η ταινία του Ξανθόπουλου προβληματίζεται πάνω στο κοινωνικό μέγεθος "μετανάστης" και μάλιστα "Έλληνας μετανάστης". Αλλά πόσο μεγάλη - και ευχάριστη - είναι ή έκπληξη του θεατή όταν, πολύ γρήγορα, διαπιστώνει πώς ο Ξανθόπουλος, αντί να περιοριστεί σε μια μονογραμμική και ρητορεύουσα καταγραφή αυτού του φαινομένου, προχωρεί σε μια σύνθεση πολυσήμαντη όπου ό μελοδραματισμός και ή ωραιοποίηση δεν έχουν καμιά θέση. Ό κεντρικός του ήρωας, ο Γιώργος από το χωριό Σωτηριάνικα, δεν είναι κάποιος εξαθλιωμένος φουκαράς στο σκλαβοπάζαρο της Γερμανίας αλλά, αντίθετα, ένας επιτυχημένος Έλληνας της διασποράς με Μερσεντές και γούνινο παλτό, ένας Έλληνας πού ανανεώνει τη. μυθολογία του επιτυχημένου μετανάστη που ενσαρκώνει "το πεπρωμένο" αυτό - όπως λέει ο Ξανθόπουλος - πού διδάσκεται στα σχολειά από τα μικράτα μας σαν ανησυχία της ράτσας όπου "κάθε Έλληνας κι ένας ταξιδιάρης Οδυσσέας". Έχοντας σαν αφετηρία αυτό το πρόσωπο, ο Ξανθόπουλος αναπτύσσει με τρόπο ακτινωτό την ερευνά του προς όλες· τις κατευθύνσεις ανασυνθέτοντας το περιβάλλον και τον περίγυρο, κοινωνικό και συναισθηματικό, όχι πια του ήρωα του, αλλά όλων των ηρώων αυτού του είδους. Έτσι ο Γιώργος από τα Σωτηριάνικα πού η φυσική του παρουσία στην ταινία δεν ξεπερνάει τα 7 ή 8 λεπτά, "υπάρχει" αδιάκοπα και καταλήγει να είναι ή συνιστώσα των κοινωνικών μηχανισμών πού τον περιβάλλουν και τον διαμορφώνουν. Μ' αυτό τον τρόπο, διαγράφεται λίγο-λίγο ο πραγματικός σπαραγμός του μετανάστη πού απεγνωσμένα προσπαθεί να 6ρεί μια νέα "ταυτότητα" και να συγκολλήσει τη χαμένη του μνήμη (να ξαναβρεί, δηλαδή, τη "ρίζα του"), να πάψει να είναι το "προϊόν" μιας κοινωνίας πού ευημερεί (και πού στα πλαίσια της ευημερεί και ο ίδιος) και να ξαναγίνει μια ανθρώπινη ύπαρξη με "Ιστορία". θα φαντάζεται κανείς ότι ή ταινία του Ξανθόπουλου είναι, ίσως, μια ψυχρή κοινωνιολογική μελέτη· κάθε άλλο. Ή βαθιά γνώση της μεθόδου πού χρησιμοποιεί (κι' απ' αυτή την άποψη ή ...

20ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΤΑΙΝΙΩΝ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΣΤΗ ΔΡΑΜΑ

Γιορτάζουν οι ταινίες, γιορτάζουν και τα προβλήματα

του Δημήτρη Χαρίτου

Πρώτη διοργάνωση (ανύποπτη και αθώα για ό,τι επρόκειτο να ακολουθήσει στα επόμενα χρόνια), Νοέμβριος του 1978 και, φέτος, η 20ή, 15 μέχρι 21 Σεπτεμβρίου. Και την αξιωθήκαμε. Με την παραδοσιακή πλέον εκδήλωση της κρεατόσουπας στον Σιδηροδρομικό Σταθμό, με πυροτεχνήματα, μια τεραστίων διαστάσεων τούρτα και την ένστολη δημοτική μπάντα να παιανίζει άσματα που ανακαλούσαν μνήμες Βουγιουκλάκη...

Την αξιώθηκε, λοιπόν, τούτη την εικοστή επέτειο πριν απ' όλους η ίδια η ""•" πόλη της Δράμας με τις φρικτές τουρκομπαρόκ πολυκατοικίες που ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια στα άλλοτε πανέμορφα ορτάκΐοανα αλλά και τα γιαβάς-γιαβάς έργα μιας «φλύαρης» αναμόρφωσης της ιστορικής κεντρικής πλατείας. Την αξιώθηκε το ίδιο το φεστιβάλ με το ουσιαστικό του περιεχόμενο, δηλαδή τους «μικρομηκάδες» του, χαρούμε- νους, φωνακλάδες, απαιτητικούς (σωστοί!) και τις ταινίες τους, χελιδονοφωλιές ελπίδων, κατά μέσον όρο θεαματικά καλύτερες από εκείνες της πρώτης δεκαετίας της εικοσάχρονης ζωής του θεσμού. Σωστά ειπώθηκε ότι εθνικός μας κινηματογράφος είναι η μικρού μήκους ταινία. Την αξιώθηκαν, φυσικά, και οι άνθρωποι που ευθύνονται για την οργάνωση του φεστιβάλ. Όλοι τους, πλέον, πρόσωπα οικεία και αγαπητά. Έχουν κερδίσει τη γενική εκτίμηση όχι γιατί κάνουν ό,τι μπορούν αλλά γιατί κάνουν -κάτω από τις δεδομένες συνθήκες- περισσότερα απ' αυτά που μπορούν. Μόνο που, όπως φαίνεται, αυτά που πρέπει -ακόμα- να γίνουν είναι πιο πολλά και πιο δύσκολα απ' αυτά που μπορούν. Μαζί, βέβαια, και ο δήμαρχος Μ. Τζίμας, πρόεδρος από φέτος του Δ.Σ. της Δημοτικής...