Διαβάζοντας και ξαναδιαβάζοντας τα ντοκιμαντέρ του Βασίλη Μάρου, ανακαλύπτοντας, με την ευκαιρία του αφιερώματος που διοργανώσαμε στον μεγάλο ντοκιμαντερίστα , στα πλαίσια του Φεστιβάλ Κινηματογράφος και Πραγματικότητα, ορισμένες ταινίες του, που δεν είχαν ποτέ ως τα σήμερα προβληθεί στην Ελλάδα, διαπιστώνουμε πόσο βαθιά μας εντυπωσιάζουν, σε αρκετά από τα έργα του: η ευλυγισία και η αποτελεσματικότητα της φωτογραφίας, η ακρίβεια του μοντάζ, η αυστηρότητα και, ορισμένες φορές, η τελειότητα της κατασκευής, που δεν εμποδίζουν, όμως, μιαν αίσθηση ελευθερίας και ζωντάνιας, η διεισδυτικότητα κάποιων σχολίων, η εν δυνάμει διαχρονικότητα, τελικά, της κινηματογραφικής γραφής του.΄Ολα αυτά τα χαρακτηριστικά, μαζί με τη μεγάλη ποικιλία των θεμάτων και συνακόλουθα των ειδών του ντοκιμαντέρ που χρησιμοποιεί, συνθέτουν την ιδιοτυπία και την ιδιομορφία του ντοκιμαντερίστικου κινηματογράφου του Βασίλη Μάρου, την ποιητική διάσταση, που, σε τελευταία ανάλυση, δίνει συνοχή και συνεκτικότητα στην κινημα...

Δεν θα πρωτοτυπήσω αν πω ότι ο Ξανθόπουλος είναι Ο ντοκυμαντερίστας κι ένας δημιουργός με τη γνωστή έννοια του ότι κάνει πάντα την ίδια (πλούσια) ταινία. Αυτή τη φορά επεμβαίνει η τηλεόραση και τον κάνει λίγο πιο αυστηρό αλλά εξαίρετα πυκνό με αποτέλεσμα δύο ή τρία πρόσωπα να φαντάζουν στα μάτια μας σαν τοπία. Το θέμα είναι κι εδώ η μετανάστευση, αλλά η πιο αποσιωπημένη, η λιγότερο παραδεκτή που υπάρχει. Οι ιστορίες που ακούμε είναι πιο συναρπαστικές απ' το Mπλέηντ Ράνερς. Η διαδρομή που παρακολουθούμε στο εισαγωγικό κομμάτι έχει κάτι από την αίσθηση του λαβύρινθου. Πράγματι, πώς να κάνεις ένα φιλμ για αυτούς που αυτοεξορίζονται στην ίδια τους τη χώρα, χωρίς να μεταφέρεις ένα συναίσθημα μόνιμης όσο και εσωτερικής φυγής; Ο Ξανθόπουλος το καταφέρνει όχι μόνο γιατί έχει μελετήσει το αντικείμενό του αλλά και γιατί ο κινηματογράφος γι' αυτόν δεν είναι εικόνες που μαζεύεις αλλά μάλλον εικόνες που σπέρνεις και θερίζεις. Οι προηγούμενες ταινίες του προετοίμαζαν τα Τουρκοβούνια αλλά η τελευταία...